Tokai: japońskie rzemiosło i własna droga w świecie gitar

Od Hamamatsu do gitar elektrycznych

Tokai jest częścią japońskiej tradycji budowy instrumentów, w której doświadczenie rzemieślników spotykało się z rozwojem przemysłu muzycznego. Początki firmy sięgają 1947 roku i instytutu w Hamamatsu zajmującego się badaniami nad fortepianami i harmonijkami. Produkcja gitar klasycznych ruszyła w 1965 roku; trzy lata później pojawiły się gitary elektryczne pod marką Hummingbird, a w 1970 roku również instrumenty akustyczne.

Serie nawiązujące do amerykańskich wzorów powstały więc na gruncie wcześniejszego doświadczenia w budowie instrumentów.

Tokai Gakki — chronologia rozwoju firmy ↗

Martin i narodziny Cat’s Eyes

W 1972 roku firma Tokai zawarła umowę na wyłączną dystrybucję gitar C. F. Martin w Japonii. Rok później rozpoczęła import oraz współpracę techniczną z amerykańską firmą. W 1975 roku do oferty dołączyła własna marka gitar akustycznych Cat’s Eyes.

Ta kolejność wydarzeń pokazuje, że relacje między japońskimi i amerykańskimi producentami obejmowały także formalną współpracę. Związek z Martinem jest istotnym elementem historii Tokai, choć nie czyni każdej gitary Cat’s Eyes odpowiednikiem konkretnego modelu amerykańskiej marki.

Tokai Gakki — współpraca z C. F. Martin i marka Cat’s Eyes ↗

O źródle: Chronologia rozróżnia umowę dystrybucyjną od późniejszej współpracy technicznej. Są to dwa odrębne etapy.

ST i LS: klasyczne wzory w japońskim wykonaniu

Tokai datuje wprowadzenie serii ST na 1977 rok, a LS na rok 1978. W swoim opisie historii marki wiąże rozwój tych rodzin z jakością, dzięki której instrumenty zyskały odbiorców również poza Japonią.

Przy wyborze starszego Tokai warto zacząć od pełnego oznaczenia modelu. Sama nazwa serii nie opisuje wszystkich szczegółów gitary. Materiał korpusu, konstrukcję gryfu, przetworniki i wykończenie najlepiej ustalać na podstawie katalogu z odpowiedniego okresu, a następnie porównać z oglądanym egzemplarzem. Pozwala to docenić rzeczywiste cechy instrumentu, zamiast przypisywać mu wyposażenie innej wersji.

Tokai Gakki — serie ST i LS oraz podejście do produkcji ↗

O źródle: Daty premier pochodzą od producenta. Zawarta w tym źródle ocena renomy marki jest jego własną deklaracją.

Precyzja maszyn i ręczne dopasowanie

Przygotowanie części na precyzyjnych maszynach nie kończy pracy nad instrumentem. Tokai wyjaśnia, że elementy obrabiane na frezarkach sterowanych numerycznie są ręcznie dopasowywane przez doświadczonych pracowników. Szczególną uwagę poświęca się osadzeniu gryfu w korpusie. Producent wspomina również o zastosowaniu tradycyjnego kleju pochodzenia zwierzęcego.

To konkretny przykład pracy, która kryje się za określeniem „japońskie rzemiosło”: liczy się nie tylko projekt, ale także dokładność jego wykonania. Opis dotyczy jednak prezentowanych przez firmę metod produkcji; zastosowanie danego kleju czy sposobu łączenia w starszej gitarze trzeba sprawdzić osobno.

Tokai Gakki — metody budowy instrumentów ↗

TALBO: miejsce na własne konstrukcje

W 1983 roku firma Tokai wprowadziła TALBO z metalowym korpusem. Model pokazuje drugą stronę jej dorobku: obok zainteresowania klasycznymi rozwiązaniami rozwijała ona również własne konstrukcje.

Tokai Gakki — wprowadzenie modelu TALBO ↗

Nasza perspektywa: Tokai obok Fendera i Gibsona

Japońską gitarę Tokai warto brać pod uwagę jako poważną alternatywę dla nowych, seryjnych modeli Fendera lub Gibsona. W naszej ocenie właściwie dobrany egzemplarz może dorównywać im pod względem staranności wykonania i wygody gry. Takie porównanie ma jednak sens między konkretnymi modelami o zbliżonej konstrukcji i wyposażeniu.

Podczas próby zwróćmy uwagę na wygodę gryfu, równość progów, pracę osprzętu i brzmienie przy ustawieniach wzmacniacza, których rzeczywiście używamy. Sprawdźmy także oryginalność przetworników i zakres napraw. To pozwala wybrać Tokai ze względu na jego walory muzyczne i jakość, a nie wyłącznie wiek czy reputację napisu na główce.