Jazz Bass z Japonii: Fender i Tokai jako alternatywa dla nowego basu

Jazz Bass: jeden instrument, kilka muzycznych twarzy

Jazz Bass jest świetnym punktem wyjścia dla basisty, który chce jednym instrumentem zagrać różne rzeczy. Potrafi dać miękki akompaniament, wyrazistą linię graną przy mostku i sprężysty atak do slapu. Dużą część tej różnorodności uzyskujemy samą proporcją przetworników i pracą prawej ręki.

W naszej opinii dobrze przygotowany japoński Fender lub Tokai Jazz Sound jest często lepszym zakupem niż nowy bas ze średniej półki. Dostajemy sprawdzoną konstrukcję, charakter konkretnego egzemplarza i wykonane prace lutnicze. To połączenie, które warto ocenić na próbie i w nagraniu, zanim przeznaczymy budżet na nowy instrument.

Od modelu z 1960 roku do japońskich interpretacji

Fender wprowadził Jazz Bassa w 1960 roku. Wyróżniały go asymetryczny korpus, zwężający się gryf oraz dwa przetworniki jednocewkowe. Choć nazwa wskazuje na jazz, ta konstrukcja szybko znalazła zastosowanie w bardzo różnych gatunkach muzyki. Jej atutem pozostała możliwość kształtowania barwy bez rozbudowanej elektroniki.

Japońska tradycja budowy gitar basowych obejmuje zarówno własne interpretacje klasyków, jak i produkcję dla Fendera. Fujigen odnotowuje rozpoczęcie współpracy produkcyjnej z CBS Fender w kwietniu 1982 roku. Tokai Jazz Sound z naszej kolekcji pochodzi z 1981 roku, a oba opisane niżej Fendery z pierwszej dekady XXI wieku. To różne okresy japońskiego rzemiosła, które warto poznać pod palcami.

Jak korzystać z dwóch przetworników

W klasycznym pasywnym układzie Jazz Bassa mamy osobną głośność każdego przetwornika i wspólną regulację tonu. Zacznijmy od obu przetworników otwartych, a następnie stopniowo wycofujmy jeden z nich. Pozycja gryfowa zwykle daje pełniejszy, bardziej zaokrąglony dźwięk; mostkowa podkreśla zwarty środek i szczegóły artykulacji. Niewielka zmiana proporcji potrafi zrobić dużą różnicę w zespole.

Warto osobno posłuchać pracy elektroniki. Klasyczne single mogą zbierać przydźwięk, szczególnie gdy gra tylko jeden przetwornik. W typowej parze o przeciwnym kierunku nawinięcia i polaryzacji równoczesna praca obu pomaga go redukować. Ekranowanie komór jest dodatkowym elementem przygotowania układu; jego działanie oceniamy razem ze stanem połączeń i warunkami odsłuchu.

Tokai Jazz Sound JB45 z 1981 roku

Nasz czarny Tokai JB45 ma olchowy korpus, klonowy gryf, palisandrową podstrunnicę i siodełko o szerokości 38 mm. Pracują w nim dwa przetworniki Tokai Japan w pasywnym układzie z dwiema głośnościami i tonem. Zamontowano maskownicę tortoiseshell oraz niefabryczny mostek z gwintowanymi siodełkami.

W Guitar Lab wykonaliśmy szlif i polerowanie progów, miedziane ekranowanie komór elektroniki, konserwację oraz regulację intonacji. Na czarnym lakierze pozostały ślady użytkowania. Dla nas to bardzo atrakcyjny zestaw: klasyczny Jazz Sound z początku lat 80., przygotowany do regularnego grania, z jasno opisanymi zmianami osprzętu.

Fender JB62-75US: japońska konstrukcja, amerykańskie przetworniki

Fender Jazz Bass JB62-75US z 2004 roku w wykończeniu 3-Tone Sunburst ma olchowy korpus i dwa przetworniki Fender USA Vintage Jazz. Gryf z palisandrową podstrunnicą ma promień 7,25 cala i szerokość 38 mm przy siodełku. To propozycja dla basisty, któremu odpowiadają tradycyjne wymiary i wygląd inspirowany modelem z 1962 roku.

Przygotowanie objęło polerowanie progów, konserwację podstrunnicy oraz ustawienie akcji i intonacji. Instrument waży 4,23 kg i ma ślady eksploatacji oraz patynę na osprzęcie. Podczas próby warto sprawdzić go na własnym pasku: wygoda w dłuższej sesji jest równie istotna jak pierwsze wrażenie brzmieniowe.

JB62 Daphne Blue: ten sam kierunek, inny egzemplarz

Drugi japoński Fender JB62, datowany na lata 2006–2008, ma lipowy korpus i przetworniki Fender Japan Vintage. Zachował ręcznie naniesione przez poprzedniego właściciela grafiki na wykończeniu Daphne Blue. Wykonaliśmy polerowanie progów, ekranowanie komór miedzią, czyszczenie potencjometrów i gniazda oraz pełną regulację.

Oba JB62 warto porównać bezpośrednio. Mają podobny punkt wyjścia, ale różne wyposażenie i własną historię użytkowania. Takie porównanie pomaga wybrać bas pod własną artykulację, zamiast zakładać, że sama nazwa modelu rozstrzyga o efekcie.

Co sprawdzić przed wyborem Jazz Bassa

Zagrajmy prosty groove na obu przetwornikach, a potem na każdym osobno, wyrównując głośność odsłuchu. Sprawdźmy długie dźwięki na całym gryfie, płynność pracy potencjometrów i czytelność struny E. Przetestujmy też pozycję, w której najczęściej gramy prawą ręką — przy gryfie i przy mostku struna zachowuje się inaczej.

Na koniec ustalmy docelowe struny, strój i wysokość akcji. Nowy bas także warto wyregulować pod własne preferencje. Naszym zdaniem japoński Jazz Bass po rzetelnym przygotowaniu jest znakomitą alternatywą: daje klasyczną funkcjonalność i konkretną wartość użytkową, na której można oprzeć codzienną pracę muzyczną.

Porównaj z Precision Bassem ↗

Poznaj historię Fender Japan ↗

Chcesz wiedzieć więcej?

Jeśli chcecie zgłębić temat, materiały Fendera przybliżają historię Jazz Bassa i różnice konstrukcyjne względem Precisiona. Chronologia Fujigena opisuje rozwój japońskiej produkcji, a opracowanie Seymour Duncan pomaga poznać różne rodzaje przetworników. Poradnik regulacji rozwija zagadnienia ustawienia gryfu, mostka i elektroniki. Konkretne prace przy naszych egzemplarzach znajdziecie również w ich kartach serwisowych.

Fender — początki i konstrukcja Jazz Bassa ↗

Fender — różnice między Jazz Bassem a Precision Bassem ↗

Fujigen — chronologia, współpraca z CBS Fender od 1982 roku ↗

Seymour Duncan — konstrukcje i charakterystyki przetworników Jazz Bass ↗

Fender — praktyczne zagadnienia regulacji basu ↗