Przewodnik / SELECTED VINTAGE GUITARS
Morris: japońska tradycja gitar akustycznych. Modele F-18 i W-28
Historia marki Toshio Moridairy, amerykańskie inspiracje i dwa przykłady z archiwum Morrisa. Co warto wiedzieć przed wyborem japońskiego akustyka vintage.

Morris i tradycja budowy gitar w Nagano
Morris reprezentuje akustyczny nurt japońskiego lutnictwa, rozwijany w regionie Nagano. W historii marki ważną rolę odegrało zainteresowanie amerykańskimi instrumentami. Jej założyciel, Toshio Moridaira, zajmował się dystrybucją gitar Fendera i Gibsona, a w 1964 roku odwiedził fabrykę Gibsona w Kalamazoo. Według firmowej relacji właśnie tam otrzymał przydomek „Mori”, od którego wywodzi się nazwa Morris.
Marka powstała w 1967 roku. Wczesna oferta obejmowała gitary nawiązujące do dreadnoughtów i modeli small jumbo Martina oraz Gibsona. Morris rozwijał więc własną produkcję, korzystając z rozpoznawalnych wzorców amerykańskiej gitary akustycznej.
Morris — historia marki i Toshio Moridairy ↗
O źródle: Informacje o założycielu i pochodzeniu nazwy są relacją opublikowaną przez samą firmę.
Od klasycznych akustyków do elektroakustyków
W 1974 roku Morris zaprezentował instrumenty na targach NAMM, a w 1978 roku wprowadził elektroakustyczną serię Tornado z płytkim korpusem, inspirowaną rozwiązaniami Ovation. W późniejszym okresie firma rozwinęła również ofertę gitar przeznaczonych do gry fingerstyle, czyli techniki palcowej.
Ta różnorodność jest dobrym powodem, by poznawać Morrisa przez poszczególne modele. F-18 i W-28 to dwa konkretne przykłady z firmowego archiwum, które pomagają porównać dawne rozwiązania materiałowe i wyposażenie.
Morris — rozwój oferty i seria Tornado ↗
F-18: menzura 630 mm i tradycyjne materiały
Archiwalna karta F-18 wymienia świerkową płytę wierzchnią, gryf z drewna nato oraz palisandrową podstrunnicę i mostek. Menzura, czyli czynna długość struny między siodełkiem a mostkiem, wynosi 630 mm. W fabrycznym wyposażeniu podano klucze z osłonami oraz siodełko i wkładkę mostka wykonane z tworzywa sztucznego.
Dla płyty spodniej i boków producent podaje dwie możliwości: drewno opisane japońską nazwą トーグ albo palisander. Archiwum nie wyjaśnia dokładniej pierwszego określenia. Nie rozstrzyga też, czy świerkowa płyta wierzchnia była lita, czy laminowana. To cechy, które należy potwierdzić w konkretnym instrumencie.
Dla gitarzysty menzura jest użytecznym punktem porównania, ale o wygodzie decyduje również profil gryfu, szerokość siodełka i ustawienie strun. Próbę F-18 warto więc potraktować jako sprawdzenie całego instrumentu, nie pojedynczego parametru.
Morris — archiwalna specyfikacja F-18 ↗
O źródle: Karta podaje materiały i wyposażenie modelu. Wersja zachowana w archiwum nie przypisuje wszystkich danych do jednego rocznika.
W-28: dreadnought z katalogu na 1979 rok
W-28 ma korpus typu dreadnought bez wycięcia ułatwiającego dostęp do najwyższych progów. W specyfikacji zamieszczono świerkową płytę wierzchnią, gryf nato, palisandrową podstrunnicę i mostek oraz klucze Schaller. Płytę spodnią i boki z palisandru przypisano egzemplarzom z lat 1978–1979.
To bardziej precyzyjna informacja niż ogólne określenie „Morris z lat 70.”. Wskazuje konkretną rodzinę instrumentów, wyposażenie i okres. Zachowane klucze, oznaczenia oraz konstrukcję korpusu można porównać z tą dokumentacją podczas oględzin gitary.
Morris — W-28, dane z katalogu na 1979 rok ↗
O źródle: Producent wskazuje katalog na 1979 rok jako podstawę opisu i zaznacza, że wyposażenie zmieniało się w kolejnych latach.
Jak korzystać z archiwum Morrisa
Firma uprzedza, że jej internetowe archiwum nie obejmuje wszystkich dawnych gitar, a to samo oznaczenie mogło być stosowane w różnych okresach do odmiennych instrumentów. Przy identyfikacji zapiszmy pełną nazwę modelu, sfotografujmy etykietę i porównajmy szczegóły z właściwą kartą lub katalogiem.
Przy zakupie warto poprosić również o opis przeprowadzonych napraw oraz informację o obecnym stanie progów, mostka i gryfu. Dokumentacja historyczna wyjaśnia, jak instrument był oferowany; oględziny pokazują, w jakiej kondycji znajduje się dzisiaj.
Morris — zasady korzystania z archiwum modeli ↗
O źródle: Zastrzeżenie o zmianach specyfikacji pochodzi bezpośrednio od producenta, dlatego uwzględniamy je przy opisywaniu gitar vintage.
Nasza perspektywa: akustyk do grania, nie tylko do kolekcji
Starszy Morris może być bardzo dobrą alternatywą dla nowej gitary akustycznej o podobnym przeznaczeniu. Warto szukać egzemplarza, który przekonuje wygodą i brzmieniem przy własnym sposobie gry: akompaniamencie, grze kostką lub technice palcowej. Amerykańskie inspiracje są częścią historii marki, ale nie oznaczają, że każdy model brzmi jak określony Martin czy Gibson.
Jakość oceńmy podczas próby: sprawdźmy czystość dźwięków na całym gryfie, wygodę chwytów i reakcję instrumentu na lżejsze oraz mocniejsze uderzenie. W naszej ocenie zadbany japoński akustyk zasługuje na takie samo poważne porównanie jak współczesna gitara znanej marki. Najlepszym argumentem pozostaje konkretny instrument, który dobrze leży w rękach i inspiruje do grania.
