Przewodnik / SELECTED VINTAGE GUITARS

Morris: japońska tradycja gitar akustycznych. Modele F-18 i W-28

Historia marki Toshio Moridairy, amerykańskie inspiracje i dwa przykłady z archiwum Morrisa. Co warto wiedzieć przed wyborem japońskiego akustyka vintage.

Morris F-18 · SVG

Morris i tradycja budowy gitar w Nagano

Morris reprezentuje akustyczny nurt japońskiego lutnictwa, rozwijany w regionie Nagano. W historii marki ważną rolę odegrało zainteresowanie amerykańskimi instrumentami. Jej założyciel, Toshio Moridaira, zajmował się dystrybucją gitar Fendera i Gibsona, a w 1964 roku odwiedził fabrykę Gibsona w Kalamazoo. Według firmowej relacji właśnie tam otrzymał przydomek „Mori”, od którego wywodzi się nazwa Morris.

Marka powstała w 1967 roku. Wczesna oferta obejmowała gitary nawiązujące do dreadnoughtów i modeli small jumbo Martina oraz Gibsona. Morris rozwijał więc własną produkcję, korzystając z rozpoznawalnych wzorców amerykańskiej gitary akustycznej.

Morris — historia marki i Toshio Moridairy ↗

O źródle: Informacje o założycielu i pochodzeniu nazwy są relacją opublikowaną przez samą firmę.

Od klasycznych akustyków do elektroakustyków

W 1974 roku Morris zaprezentował instrumenty na targach NAMM, a w 1978 roku wprowadził elektroakustyczną serię Tornado z płytkim korpusem, inspirowaną rozwiązaniami Ovation. W późniejszym okresie firma rozwinęła również ofertę gitar przeznaczonych do gry fingerstyle, czyli techniki palcowej.

Ta różnorodność jest dobrym powodem, by poznawać Morrisa przez poszczególne modele. F-18 i W-28 to dwa konkretne przykłady z firmowego archiwum, które pomagają porównać dawne rozwiązania materiałowe i wyposażenie.

Morris — rozwój oferty i seria Tornado ↗

F-18: menzura 630 mm i tradycyjne materiały

Archiwalna karta F-18 wymienia świerkową płytę wierzchnią, gryf z drewna nato oraz palisandrową podstrunnicę i mostek. Menzura, czyli czynna długość struny między siodełkiem a mostkiem, wynosi 630 mm. W fabrycznym wyposażeniu podano klucze z osłonami oraz siodełko i wkładkę mostka wykonane z tworzywa sztucznego.

Dla płyty spodniej i boków producent podaje dwie możliwości: drewno opisane japońską nazwą トーグ albo palisander. Archiwum nie wyjaśnia dokładniej pierwszego określenia. Nie rozstrzyga też, czy świerkowa płyta wierzchnia była lita, czy laminowana. To cechy, które należy potwierdzić w konkretnym instrumencie.

Dla gitarzysty menzura jest użytecznym punktem porównania, ale o wygodzie decyduje również profil gryfu, szerokość siodełka i ustawienie strun. Próbę F-18 warto więc potraktować jako sprawdzenie całego instrumentu, nie pojedynczego parametru.

Morris — archiwalna specyfikacja F-18 ↗

O źródle: Karta podaje materiały i wyposażenie modelu. Wersja zachowana w archiwum nie przypisuje wszystkich danych do jednego rocznika.

W-28: dreadnought z katalogu na 1979 rok

W-28 ma korpus typu dreadnought bez wycięcia ułatwiającego dostęp do najwyższych progów. W specyfikacji zamieszczono świerkową płytę wierzchnią, gryf nato, palisandrową podstrunnicę i mostek oraz klucze Schaller. Płytę spodnią i boki z palisandru przypisano egzemplarzom z lat 1978–1979.

To bardziej precyzyjna informacja niż ogólne określenie „Morris z lat 70.”. Wskazuje konkretną rodzinę instrumentów, wyposażenie i okres. Zachowane klucze, oznaczenia oraz konstrukcję korpusu można porównać z tą dokumentacją podczas oględzin gitary.

Morris — W-28, dane z katalogu na 1979 rok ↗

O źródle: Producent wskazuje katalog na 1979 rok jako podstawę opisu i zaznacza, że wyposażenie zmieniało się w kolejnych latach.

Jak korzystać z archiwum Morrisa

Firma uprzedza, że jej internetowe archiwum nie obejmuje wszystkich dawnych gitar, a to samo oznaczenie mogło być stosowane w różnych okresach do odmiennych instrumentów. Przy identyfikacji zapiszmy pełną nazwę modelu, sfotografujmy etykietę i porównajmy szczegóły z właściwą kartą lub katalogiem.

Przy zakupie warto poprosić również o opis przeprowadzonych napraw oraz informację o obecnym stanie progów, mostka i gryfu. Dokumentacja historyczna wyjaśnia, jak instrument był oferowany; oględziny pokazują, w jakiej kondycji znajduje się dzisiaj.

Morris — zasady korzystania z archiwum modeli ↗

O źródle: Zastrzeżenie o zmianach specyfikacji pochodzi bezpośrednio od producenta, dlatego uwzględniamy je przy opisywaniu gitar vintage.

Nasza perspektywa: akustyk do grania, nie tylko do kolekcji

Starszy Morris może być bardzo dobrą alternatywą dla nowej gitary akustycznej o podobnym przeznaczeniu. Warto szukać egzemplarza, który przekonuje wygodą i brzmieniem przy własnym sposobie gry: akompaniamencie, grze kostką lub technice palcowej. Amerykańskie inspiracje są częścią historii marki, ale nie oznaczają, że każdy model brzmi jak określony Martin czy Gibson.

Jakość oceńmy podczas próby: sprawdźmy czystość dźwięków na całym gryfie, wygodę chwytów i reakcję instrumentu na lżejsze oraz mocniejsze uderzenie. W naszej ocenie zadbany japoński akustyk zasługuje na takie samo poważne porównanie jak współczesna gitara znanej marki. Najlepszym argumentem pozostaje konkretny instrument, który dobrze leży w rękach i inspiruje do grania.